Beschrijving

Met deze brochure neemt A.M. de Jong eind 1938 scherp stelling tegen het opkomende populisme en fascisme.
Het zou hem zijn leven kosten.

Met vlammende woorden beschrijft hij hoe het veelkoppige monster van het fascisme ontstaan is en groeit. Messcherp analyserend waarschuwt hij voor de verschrikkingen waartoe dictators in staat zullen blijken te zijn. Vanuit diepe betrokkenheid roept hij zijn lezers indringend op pal te staan voor de vrijheid en de democratische rechtstaat.

De dans op de vulkaan kan niet alleen vanuit een historisch perspectief profetisch genoemd worden, maar laat zich juist nu als verbluffend en verontrustend actueel lezen.

De dans op de vulkaan – Helaas verontrustend actueel
Nader uitgelegd:

Met de herverkiezing van Donald Trump als president van de Verenigde Staten zijn we op weg naar een wereld, waarin empathie en respect ontbreken….

De aantasting van de democratie door fascisten en populisten hebben we eerder gezien in onze geschiedenis en dat fenomeen is door A.M. de Jong beschreven in De dans op de vulkaan.
In 1938-1939 waarschuwde De Jong al voor de ondermijning van de democratie door het opkomende fascisme en populisme.

Hij beschreef hoe dictators steeds destructiever werden, hoe leiders extreme ideologieën gebruikten, propaganda inzetten en democratische instituties gingen ondermijnen.

In de dertiger jaren waren het figuren als Hitler, Mussolini en Franco. Nu gaat het om de aan zelfverheerlijking lijdende leiders zoals Trump en Poetin en hun entourage. Maar er zijn er meer, die de massa willen manipuleren, die angst- en vijandbeelden creëren, die de democratische instituties verzwakken of negeren, die zondebokken aanwijzen als oorzaak van hun eigen problemen en tekortkomingen en die stap voor stap geweld en onderdrukking acceptabel maken.

Maar De Jong legde ook de vinger op de zere plek! Onze democratieën falen zelf om deze antidemocraten te stoppen!. Wegkijken, normaliseren en vooral politieke lafheid dragen bij aan de ondermijning van de democratische rechtsorde en aan het desastreuse succes van de dictators.

A.M. de Jong verwijst in het boek naar de State of the Union van de Amerikaanse president F.D. Roosevelt op 4 januari 1939: Er komt een ogenblik waarop men bereid moet zijn de grondstellingen te verdedigen waarop kerk, regering en beschaving zijn gegrondvest. De wereld, aldus verklaart Roosevelt, is zo klein geworden en de aanvalswapenen zo snel, dat geen land veilig is zolang er nog één machtig land bestaat dat weigert zijn grieven door overleg te regelen. Het is voor de godvruchtige democratieën van de wereld gevaarlijk om onverschillig te blijven tegenover internationale wetteloosheid, waar die ook bestaat.

Het boek De dans op de vulkaan laat een verontrustend patroon zien, dat vandaag nog steeds actueel is.
Het boek leert ons dat er een groot gevaar schuilt in leiders die claimen namens “het volk” te spreken, die de media, rechtspraak en journalistiek buiten spel zetten, die twijfel zaaien over verkiezingsuitslagen en die polarisatie en haat aanmoedigen.

de_dans_op_de_vulkaan_-_introductie

ISBN 9789083436449 – 64 blz.

€10,00

Samenvatting in 355 woorden:

De dans op de vulkaan (1938–1939) is A.M. de Jongs felle, morele aanklacht tegen het falen van democratie en christendom tegenover de opkomst van fascisme en nationaalsocialisme. Hij toont hoe Europese leiders, verblind door macht, angst en eigenbelang, weigerden op te treden tegen het groeiende geweld van Mussolini en Hitler — met rampzalige gevolgen.

De Jong begint met de idealen van de democratie: vrijheid, gelijkheid en verantwoordelijkheid. Maar in de praktijk, zo stelt hij, werd de democratie uitgehold door kapitalisten die hun macht wilden behouden en door politici die liever heersen dan dienen. Democratische leiders geloofden niet werkelijk in hun eigen principes en lieten zich leiden door diplomatieke lafheid en nationaal egoïsme. Ook het christendom faalde: kerkleiders kozen voor wereldlijke macht en veiligheid in plaats van voor morele waarheid.

Aan de hand van historische voorbeelden toont De Jong hoe dit falen zich opstapelde. Mussolini’s gewelddadige machtsgreep werd door democratische landen genegeerd of zelfs toegejuicht. Het Vaticaan sloot een concordaat met de dictator en legitimeerde zo zijn regime. De moord op Matteotti, de aanval op Korfoe en de brute verovering van Abessinië werden door de internationale gemeenschap geslikt. Democratische staten stuurden gezanten, verleenden leningen en hielden hun mond.

Ook tegenover Hitler bleef de democratie passief. De Jong beschrijft hoe het Verdrag van Versailles Duitsland verzwakte en vernederde, waardoor extremisme kon groeien. Maar zelfs toen de nazi’s hun ware aard toonden — vervolgingen, concentratiekampen, de Kristallnacht — bleef de wereld toekijken. Grenzen gingen dicht voor vluchtelingen; Nederland vormde daarop geen uitzondering. De Jong citeert schrijnende voorbeelden van Joden die als “last” werden teruggestuurd naar hun beulen.

In Europa volgden nieuwe capitulaties: de Anschluss, de vernietiging van Tsjecho-Slowakije in München, de Spaanse Burgeroorlog waarin democratieën weigerden in te grijpen terwijl Hitler en Mussolini Franco steunden. De Jong toont hoe fascistische regimes hun macht uitbreidden door bluf, intimidatie en geweld — en hoe democratische leiders telkens bezweken.

In het slot roept De Jong de democratie op haar eigen beginselen eindelijk serieus te nemen. De keuze is scherp: tussen menselijkheid en moord, tussen vrijheid en slavernij. Als democratieën niet ingrijpen, zullen zij zelf ten onder gaan aan het monster dat zij lieten groeien.